BỔ SUNG NƯỚC CHO TRẺ NHƯ THẾ NÀO CHO ĐÚNG ?

PGS. TS Trương Tuyết Mai – Phó Viện trưởng viện Dinh Dưỡng Quốc gia

Toàn bộ cơ thể của chúng ta hoạt động được là nhờ vào nước. Nước là cách duy nhất để cơ thể có thể thải chất độc trước khi chúng tác động trở lại và gây hại cho các tế bào. Do đó, cả người lớn và trẻ em đều có nhu cầu cung cấp nước cho cơ thể theo độ tuổi và thể trạng. Nước tác động lên hoạt động thể chất và tinh thần của trẻ. Nước không chỉ giúp cho trẻ khỏe mạnh, mà còn giúp trẻ học tập tốt hơn. Hiện tượng mất nước dẫn đến việc sự giảm sút về cả hoạt động thể chất lẫn tinh thần. Nếu để tình trạng mất nước diễn ra trong thời gian dài có thể gây ra vấn đề sức khoẻ và bệnh tật. Do đó, bổ sung đủ nước, dinh dưỡng hợp lý, chăm sóc, giáo dục đầy đủ tạo điều kiện tốt cho trẻ phát triển và trưởng thành góp phần quan trọng trong việc tạo ra một thế hệ mầm non khỏe mạnh thông minh.

Nhu cầu nước của trẻ

Trẻ từ 0 – 6 tháng tuổi chỉ cần cho bú sữa mẹ hoặc pha sữa công thức theo đúng hướng dẫn, bởi vì trong đó đã bao gồm lượng dinh dưỡng và nước cần thiết cho bé.

Trẻ từ 6 tháng – 1 tuổi, nhu cầu của trẻ lúc này là khoảng 200 – 300 ml/ngày, lúc này lượng nước trong khi bé bú vẫn đủ, chỉ cần bổ sung thêm một chút nước là được. Tùy thuộc vào loại thức ăn của bé là thực phẩm tương đối khô thì có thể tăng thêm lượng nước bổ sung. Sau mỗi lần ăn xong cho bé uống 2 thìa nước lọc, mỗi lần khoảng 15 – 30 ml để làm sạch khoang miệng cho bé và giúp cho vị giác thời kỳ đầu được tốt hơn.

Trẻ ở những độ tuổi khác nhau thì nhu cầu về lượng nước cũng khác nhau, từ 1 – 2 tuổi cần khoảng 600 – 1.000ml nước/ngày, 3 – 6 tuổi 1.000 – 1.500ml/ngày. Các chuyên gia khuyên nên cho trẻ uống một ly nước vào lúc sáng sớm ngay sau khi thức dậy, sau đó chia ra làm 5 – 6 lần để uống trong ngày lượng nước còn lại. Nên tập cho trẻ thói quen uống nước một cách chủ động, nên uống nước đã được đun sôi để nguội trong vòng từ 12 – 24 tiếng đồng hồ, không nên uống nước đã được để qua đêm, khi uống tốt nhất nên sử dụng ly thủy tinh, vừa bảo vệ môi trường, vừa tốt cho sức khỏe

Theo nhu cầu khuyến nghị của Viện Dinh dưỡng thì theo cân nặng, tuổi với trẻ vị thành niên (10 – 18) tuổi nhu cầu nước là 40ml/kg; từ 19 – 30 tuổi hoạt động thể lực nặng nhu cầu nước là 40ml/kg; từ 19 đến 55 tuổi hoạt động thể lực trung bình nhu cầu nước là 35ml/kg, người trên 55 tuổi nhu cầu nước là 30ml/kg.

Theo cân nặng: trẻ em từ 1 – 10kg nhu cầu nước là 100ml/kg; trẻ em từ 11 – 20kg nhu cầu nước: 1.000ml + 50ml cho mỗi 10kg cân nặng tăng lên; trẻ em từ 21kg trở lên nhu cầu nước là: 1.500ml + 20ml/kg cho mỗi 20kg cân nặng tăng lên.

Trong vòng 24 tiếng đồng hồ, nếu thấy trẻ đi tiểu ít hơn 5 – 6 lần hoặc nước tiểu có màu vàng, hơi nặng mùi chứng tỏ trẻ đang bị thiếu nước. Uống ít trước khi ngủ và uống nhiều sau khi thức dậy. Khi vừa thức dậy cho trẻ uống nước khi bụng trống sẽ giúp ích cho tuần hoàn máu, thúc đẩy đại não tỉnh táo nhanh chóng.

Có nhiều người sai lầm khi cho rằng trong sữa mẹ hay sữa bò đã chứa lượng nước lớn hơn nữa lại có nhiều dinh dưỡng vì thế không cần cho trẻ uống thêm nước. Tuy nhiên, trẻ nhỏ cũng có nhu cầu uống nước như người lớn vì nước chiếm 65% thể trọng cơ thể đối với người trưởng thành và từ 70 – 75% đối với trẻ nhỏ. Do quá trình trao đổi chất ở trẻ diễn ra mạnh nên nhu cầu về lượng nước của trẻ nhiều hơn so với người lớn. Ngoài việc cho trẻ bú sữa thì việc cung cấp thêm lượng nước thích hợp cho trẻ là một điều rất cần thiết.

Do chức năng thận của trẻ vẫn chưa hoàn thiện, nếu không uống đủ nước sẽ làm cô đặc sữa, hay khi cho trẻ ăn lượng muối cho vào thức ăn quá lượng sẽ làm tăng gánh nặng lên bộ phận thận của trẻ.

Thời gian thích hợp cho trẻ uống nước

Thời gian tốt nhất nhắc nhở trẻ uống nước là giữa hai cữ bú, vừa mới thức dậy hay trẻ vừa mới vận động vui chơi, vừa mới tắm xong… Những thời điểm trên cũng là khoảng thời gian trẻ dễ hấp thu nhất.

Việc uống nước trước khi ăn cũng cần quan tâm uống sao cho đúng cách. Nên cung cấp cho cơ thể lượng nước nhất định trước ba bữa ăn khoảng 1 tiếng đồng hồ vì quá trình tiêu hóa thức ăn cần có sự hỗ trợ của dịch tiêu hóa của cơ quan tiêu hóa. Uống nước trước khi ăn thì lượng nước đó sẽ ở trong dạ dày từ 2 – 3 phút sau đó sẽ nhanh chóng vào ruột non, được hấp thu vào máu khoảng 1 tiếng đồng hồ sau sẽ cung cấp cho toàn bộ các tế bào cần cung cấp nước. Uống nước trước khi ăn có thể đảm bảo lượng dịch tiêu hóa tiết ra đầy đủ, mặt khác sẽ giúp cho việc hấp thu dinh dưỡng của cơ thể đồng thời không gây ảnh hưởng hàm lượng nước sinh lý trong các tổ chức tế bào cơ thể. Hơn nữa, trước khi ăn sáng càng nên uống nước vì khi ngủ một đêm cơ thể đã bị mất lượng nước lớn, huyết dịch bị cô đặc lại; do đó nước sẽ làm giảm độ cô đặc của máu, làm huyết quản giãn nở về trạng thái bình thường. Khi bụng trống nên uống nước ấm, cũng có thể dùng nước trái cây, trà nhạt, nước rau quả… sữa bò, sữa đậu nành, các món canh không nên dùng khi bụng trống mà nên dùng sau khi bụng đã no.

Không khát cũng phải uống. Đối với trẻ thường có tâm lý chỉ uống nước khi thấy khát, nhưng một khi miệng thấy khát thì lượng nước trong cơ thể đã bị mất cân bằng, trung khu thần kinh phát ra tín hiệu đòi hỏi cơ thể phải cung cấp nước. Khát mới uống nước ví như đất trồng bị khô nứt mới tưới nước, điều này sẽ ảnh hưởng đến năng suất trồng trọt, do đó khi chưa có cảm giác khát nước cũng cần phải uống nước.

Trẻ nên hạn chế sử dụng ly nhựa, ly giấy, hạn chế uống nước suối, nước đóng chai, không nên uống nước chưa được đun sôi hay nước được nấu đi nấu lại nhiều lần. Hiện nay nhiều bậc cha mẹ thay thế nước bằng các loại nước ngọt có ga, sữa tươi cho trẻ, việc này là một sai lầm làm cho trẻ dễ bị béo phì, khi trưởng thành dễ mắc các bệnh mãn tính như: đái tháo đường, cao huyết áp…

Trước khi cho trẻ bú không nên cho trẻ uống nước, càng không nên cho uống nước ngọt nếu không sẽ làm cho trẻ giảm cảm giác thèm ăn hay bú sữa nữa.

Một số thời điểm quan trọng

Tiêu chảy: khi trẻ bị tiêu chảy thì các nguyên tố khoáng bị mất đi, đặc biệt là Natri và Kali do vậy cần bổ sung cho trẻ uống bổ sung nước oresol pha đúng theo chỉ dẫn trên bao bì, vừa bù lại lượng nước mất đi do tiêu chảy và chống thất thoát chất điện giải cho cơ thể.

Khi trẻ bị sốt, ho: khi trẻ bị sốt hay ho đều cần bổ sung nước kịp thời cho trẻ. Nước sẽ có tác dụng thanh phế, thanh nhiệt; quả lê hay củ mã thầy nấu chung với nước có tác dụng bồi lại lượng nước, thanh phế, trị ho.

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1]. Drewnowski A, Rehm CD, Constant F (2013) “Water and beverage consumption among children age 4-13y in the United States: analyses of 2005-2010 NHANES data”, Nutr J, 12:85. doi: 10.1186/1475-2891-12-85.

[2]. Vieux F1, Maillot M1, Constant F2, Drewnowski A3 (2017) “Water and beverage consumption patterns among 4 to 13-year-old children in the United Kingdom”, BMC Public Health, 17(1):479.

[3].https://suckhoe.vnexpress.net/tin-tuc/cac-benh/luong-nuoc-can-cho-be-theo-do-tuoi-2279533.html

Trả lời

Thư điện tử của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *